کارشناس تغذیه مرکز بهداشت ارزوئیه تشریح کرد؛
به گزارش روابط عمومی شبکه بهداشت و درمان شهرستان ارزوئیه، انسیه حاتمی کارشناس تغذیه مرکز بهداشت ارزوئیه بیان کرد: روغن‌ها در دمای محيط به صورت مايع و چربی‌ها به شکل جامد هستند و از نظر منشا به دو گروه حيوانی (پيه، دنبه، كره و روغن ماهی ) و گياهی (روغن آفتابگردان، روغن سويا، روغن پنبه دانه، روغن زيتون، روغن گردو، روغن كلزا و روغن پالم) تقسيم می‌شوند.
وی ادامه داد: روغن‌ها و چربی‌ها از بافت‌های گياهی و حيوانی استخراج شده و به سه دسته چربی‌های ساده، چربی‌های مرکب و سایر ترکیبات تقسیم می‌شود.
حاتمی اضافه کرد: چربی‌های ساده شامل اسيدهای چرب، چربی‌های ذخیره‌ای یا تری گليسيريدها و موم‌ها هستند. چربی‌های مركب موادی مانند ليپوپروتئين‌ها، گليکوليپدها و فسفوليپدها را در برمی‌گیرد. همچنین ويتامين‌های محلول درچربی شامل A،D ،E،K و استرول‌ها مانند كلسترول در گروه سایر مواد قرار دارند.
این کارشناس تغذیه با بیان این‌که اسیدهای چرب به دو دسته اشباع و غیراشباع تقسیم می‌شوند اظهار کرد: اسیدهای چرب اشباع به مقدار زیاد در فرآورده‌های لبنی مانند کره، خامه، سرشیر، شیر پرچرب و همچنین انواع گوشت و چربی همراه آن یافت می‌شوند و در منابع گیاهی مانند هسته پالم، نارگیل، کره کاکائو و پنبه دانه به مقدار کمتر وجود دارند.
وی هشدار داد: مصرف زیاد چربی‌های حاوی اسیدهای چرب اشباع موجب افزایش کلسترول بد خون، احتمال انسداد رگ‌ها، ایجاد بیماری های قلبی و عروقی، سرطان‌ها، دیابت و … می‌شود.
انسیه حاتمی در خصوص اسیدهای چرب غیراشباع گفت: اسیدهای چرب غیراشباع که به عنوان اسیدهای چرب ضروری شناخته می‌شوند، به علت نقطه ذوب بالاتر در دمای اتاق مایع هستند و باید روزانه در رژیم غذایی وجود داشته باشند، زیرا بدن قادر به ساخت آن‌ها نمی‌باشد.
وی اضافه کرد: متداول ترین اسیدهای چرب این دسته شامل امگا ۹، امگا ۶، امگا ۳ هستند که به طور عمده در روغن‌های گیاهی نظیر آفتابگردان ذرت، سویا، کنجد، پالم، تخم کتان، مغزها و ماهی‌های چرب یافت می‌شوند.
این کارشناس با اشاره به توصیه سازمان بهداشت جهانی خاطرنشان کرد: نسبت اسید چرب امگا ۶ به امگا ۳ در رژیم غذایی روزانه باید بین ۵ تا۱۰ باشد و عدم تعادل این نسبت می‌تواند باعث بروز بیماری‌ها و عوارض جدی مانند سکته قلبی، سرطان، مقاومت به انسولین، آسم، اسکیزوفرنی، افسردگی و افسردگی‌های پس از بارداری، پیری زودرس، گرفتگی عروق، چاقی، دیابت، آرتروز و آلزایمر شود.
وی روغن کلزا را به دلیل نسبت مناسب امگا۶ به امگا ۳ یکی از بهترین روغن‌ها برای مصرف روزانه معرفی کرد.
انسیه حاتمی نکات کلیدی مصرف و نگهداری روغن‌های خوراکی را این‌گونه تشریح کرد:
- از خرید روغن‌های مایع با بسته بندی شفاف و قرارگرفته در پشت ویترین فروشگاه‌ها خودداری كنيد.
- روغـن‌ها را در ظرفی سالم و به دور از گرمای اجاق گاز نگهداری كنيد؛ زيرا به‌سرعت فاسد شده و بوی نامطبوع پیدا می‌کند.
- قاشق آغشته به رطوبت و موادغذایی را داخل ظرف روغن فرو نبريد.
- از بازگرداندن روغن مصرف شده به ظرف اصلی خودداری كنيد.
- روغن‌ها را در محل خشک خنک و دور از نور نگهداری كنيد؛ زيرا رطوبت، حرارت و نور موجب تشديد فساد روغن می‌شود.
- پس از هر بار مصرف روغن درب ظرف را محکم ببنديد تا از مجاورت با اكسيژن و فساد اكسيداسيونی آن جلوگيری شود.
- روغن‌ها را متناسب با نوع مصرف (پخت و پز، سرخ كردن و سالاد) استفاده كنيد.
- هنگام خرید، به میزان اسیدهای چرب اشباع و ترانس درج‌شده روی برچسب توجه کنید؛ روغن‌هايی كمترين مقدار اسيدهای چرب مذکور را داشته باشند، سالم‌ترند.
- برای جلوگيری از تشکيل تركيبات قليايی مضر، بهتر است نمک پس از سرخ كردن به غذا اضافه شود.
- برای استفاده مکرر از روغن مخصوص سرخ كردنی بهتر است در يک زمان فرآيند سرخ كردن انجام شود زيرا گرم و سرد شدن متناوب روغن، موجب فساد اكسيداسيونی بيشتر روغن می‌شود.
- روغن سرخ‌کردنی حداکثر ۲ تا ۳ بار، با رعایت فاصله زمانی کوتاه بین دفعات مصرف و در صورت نگهداری صحیح قابل استفاده مجدد است؛ به این منظور، باید بلافاصله پس از سرخ‌کردن، روغن خنک شده و در ظرفی مناسب با حداقل فضای خالی، در یخچال یا محل خشک، خنک و تاریک نگهداری شود.
- روغن‌های مصرف شده را با روغن‌های تازه مخلوط نکنيد؛ زيرا این کار سبب تسريع در فساد روغن می‌شود.