دو شنبه 20 مهر 1405
تاریخ ایجاد: دو شنبه 12 مرداد 1405   تاریخ بروزرسانی: دو شنبه 12 مرداد 1405   
فوق تخصص نوزادان دانشگاه علوم پزشکی کرمان:

شیرمادر؛ ضامن سلامت نوزاد و عامل موثر در سلامت جسمی و روحی مادر

به مناسبت روز جهانی شیر مادر، فوق‌تخصص نوزادان دانشگاه علوم پزشکی کرمان اظهار کرد: تغذیه با شیر مادر، علاوه بر کاهش خطر ابتلا به عفونت‌ها در دوران شیرخواری، می‌تواند احتمال بروز برخی بیماری‌های مزمن از جمله دیابت، آلرژی و چاقی را در سنین بالاتر کاهش دهد و تأثیرات مثبتی بر سلامت جسمی و روحی مادر نیز دارد.

به گزارش روابط عمومی دانشگاه علوم پزشکی کرمان، دکتر مهدیه اسلامیان با اشاره به فواید تغذیه انحصاری با شیر مادر بیان کرد: شیرخوارانی که حداقل، چهار ماه نخست زندگی خود را به صورت انحصاری با شیر مادر تغذیه می‌شوند در مقایسه با شیرخوارانی که شیر مصنوعی مصرف می‌کنند، شانس ابتلا به عفونت‌های حاد در آن‌ها کمتر است و در صورت ابتلا نیز، شدت و مدت بیماری در آن‌ها کاهش می‌یابد.

 

وی افزود: برخی از این عفونت‌ها، شامل عفونت حاد دستگاه تنفس تحتانی، کاهش عفونت گوش میانی تا ۵۰ درصد، بیماری التهابی روده انتروکولیت نکروزان (که بالاخص در نوزادان نارس می‌تواند بسیار کشنده باشد)، عفونت‌های دستگاه ادراری، بوتولیسم شیرخوارگی، سپسیس و مننژیت می‌باشند.

 

اسلامیان در خصوص فواید سریع شیردهی برای سلامت مادر توضیح داد: شیردهی در ساعت نخست تولد نوزاد، موجب ترشح هورمون اکسی توسین، افزایش انقباض رحم و در نتیجه کاهش خونریزی‌های پس از زایمان مادر می‌شود. همچنین مادرانی که حداقل۶ ماه به فرزندانشان شیر می‌دهند در فرایند کاهش وزن موفق‌تر عمل می‌کنند. ‎

 

وی تصریح کرد: شیردهی علاوه بر فواید جسمانی، منجر به پیوند عاطفی میان مادر و نوزاد و آرامش و کاهش سطح استرس مادر می‌شود.

 

دکتر اسلامیان در خصوص فواید طولانی‌مدت شیردهی اظهار داشت: ‎شیردهی، با تاخیر بر شروع مجدد سیکل‌های تخمدان در اکثر مادران شیرده، به ایجاد فاصله مناسب بین بارداری‌ها کمک می‌کند. همچنین، خطر ابتلا به سرطان پستان را کاهش می‌دهد و از نظر اقتصادی نیز با کاهش هزینه‌ها، به جلوگیری از هدررفت درآمد خانواده کمک می‌کند.

‎

وی با بیان این‌که ساعت اول تولد، زمانی منحصر به فرد و به‌عنوان «ساعت طلایی» شناخته می‌شود، گفت: بهتر است طی ۵ دقیقه پس از تولد تماس پوست با پوست مادر و نوزاد برقرار شود و تا یک ساعت ادامه یابد و اولین شیردهی هم در همین ساعت اول تولد انجام شود. این اقدام باعث استمرار تغذیه با شیر مادر، اثر مثبت بر سلامت نوزاد و پیشگیری از اختلالات روانی در آینده می‌شود.

 

فوق تخصص نوزادان، در خصوص الگوی تغذیه شیرخواران گفت: نوزاد تازه‌ متولدشده معمولا ۸ تا ۱۲ بار در ۲۴ ساعت، هر بار ۱۰ تا ۱۵ دقیقه از هر پستان شیر می‌خورد. لازم به ذکر است فاصله بین تغذیه‌ها از شروع یک نوبت تغذیه تا شروع نوبت بعدی محاسبه می‌شود.

 

وی اظهار داشت: تغذیه مکرر در چند روز اول تولد، منجر به کاهش افت وزن نوزاد پس از تولد و سطح بیلی‌روبین می‌شود و به تولید و برقراری شیر مادر نیز کمک می‌کند.

 

اسلامیان افزود: پس از چند روز اول تولد، همه شیرخواران به‌طور متوسط هر ۲ تا ۳ ساعت یک‌بار نیاز به تغذیه دارند. ‎

 

وی با تاکید بر اهمیت آموزش شیردهی گفت: مادران باید علاوه بر دوران بارداری، در زمان ترخیص از بیمارستان نیز آموزش‌های شیردهی را دریافت کنند. این آموزش‌ها باید ساده و متناسب با فرهنگ مادران باشد و موضوعاتی نظیر نحوه صحیح در آغوش گرفتن شیرخوار، پستان گرفتن نوزاد و همچنین تعداد دفعات و زمان هر نوبت تغذیه را شامل شود. بهتر است این آموزش‌ها به‌صورت فردی یا در کلاس‌های پیش از ترخیص باشد.

 

دکتر مهدیه اسلامیان ادامه داد: در صورتی که مادر نحوه صحیح شیردهی را نداند ممکن است فرآیند شیردهی با مشکلاتی همراه شود؛ در شیردهی صحیح، شیرخوار باید علاوه بر نوک پستان، بخش عمده هاله قهوه‌ای اطراف آن را که مجاری و مخازن شیری در زیر آن قرار دارد، در دهان بگیرد؛ در غیر این صورت، احتمال بروز شقاق و زخم نوک پستان در مادر افزایش می‌یابد. همچنین می‌تواند موجب انسداد مجاری شیری، طولانی شدن زمان شیردهی و در نهایت نارضایتی و گریه شیرخوار شود.

 

وی با اشاره به ضرورت حمایت از مادران شاغل در دوران شیردهی گفت: شاغل بودن مادر یکی از مهم‌ترین دلایل شایع جدایی مادر و شیرخوار در دوران شیردهی است؛ از این‌رو لازم است شرایط و حمایت لازم برای تداوم تغذیه با شیر مادر در محیط کار فراهم شود.

 

دکتر اسلامیان افزود: این حمایت‌ها شامل اختصاص فضای خصوصی و مناسب برای دوشیدن شیر، تأمین پمپ شیردوش، دسترسی به محل شست‌وشوی دست پیش از استفاده از وسایل شیردوش و همچنین یخچال مناسب برای نگهداری شیر دوشیده‌شده است.

 

وی توصیه کرد: در صورتی که چنین امکاناتی در محل کار فراهم نباشد، مادر باید بلافاصله پیش از رفتن به محل کار و همچنین به محض بازگشت به منزل، به فرزند خود شیر بدهد. همچنین می‌تواند شیر خود را در منزل دوشیده و برای استفاده در زمان نبود خود نگهداری کند. شیر دوشیده‌شده تا ۹۶ ساعت در یخچال و در فریزر خانگی سه تا شش ماه قابل نگهداری است.

 

اسلامیان خاطرنشان کرد: در زمان نبود مادر، بهتر است شیر دوشیده‌شده با فنجان یا سرشیشه در اختیار شیرخوار قرار گیرد.

 

وی با تأکید بر نقش خانواده در موفقیت شیردهی گفت: حمایت پدر و سایر اعضای خانواده، مشارکت در انجام امور منزل و مراقبت از سایر فرزندان، ضمن کاهش فشارها و استرس‌های روانی مادر، نقش مهمی در شیردهی موفق مادر دارد.

 

فوق تخصص نوزادان، با اشاره به باور نادرست برخی مادران درباره ناکافی بودن شیر خود اظهار کرد: اکثر مادران شیر کافی برای تغذیه نوزاد خود را دارند و می‌توانند فرزندشان را به‌صورت انحصاری با شیر خود تغذیه کنند؛ حتی مادرانی که دارای فرزند دوقلو هستند.

 

وی افزود: در روزهای نخست پس از تولد، ممکن است نیاز باشد نوزاد دفعات بیشتری شیر بخورد، زیرا مکیدن مکرر شیرخوار به‌تدریج موجب افزایش تولید شیر مادر می‌شود.

 

دکتر مهدیه اسلامیان در پایان توصیه کرد: مادرانی که نیاز به آموزش دارند یا در روند شیردهی با مشکل مواجه هستند، می‌توانند با مراجعه به واحدهای بهداشتی، از آموزش‌ها و مشاوره‌های لازم برای تداوم و موفقیت شیردهی بهره‌مند شوند.انتهای_پیام/حدیث_امینی